मळबाच्या दर्यार – र. वि. पंडीत

मळबाच्या दर्यार

सुर्याचें व्हडें गा

सुर्याचें व्हडें...

 

एक सारकें रातदीस

घुंवता बावडें...

पोनेळ ना, कुरवो ना

व्हले उलांडी ना

साठी ना, मठी ना

येरें वा दोरां नात.

येरें धरपाक

तारी ना

दोरां ओडपाक

शिडां सोडपाक

मानांय वा पोरां नात.

 

वार्‍या वसाडीचें

व्हडें तडीक

काडपाक

आलाशिर्‍याचो

मांगर ना

चक्रा शिडाक

आळाबंदा हाडून

उसरपत घेवपाक

एक सादो

नांगर ना

आदाराचो सांगड ना

आनी वांगड?

आपलेच सावळेचो लेगीत

वांगड ना...

अशें हें व्हडें

सुर्याचें व्हडें गा

सुर्याचे व्हडें...

 

आसा म्हणपाचें

फकत

एक चक्र

चकचकीत, झगझगीत

खतखततीत, धगधगीत

उज्याच्या दिव्याचें

रसरशीत लोळाचें

ब्रेक नाशिल्लें... चक्र

 

नखेत्रांच्या

खडपांतल्यान

वाट सोदून काडपी

रात मोडून दीस हाडपी

दीस फोडून रात जोडपी

गिरीगिरी, गिरीगिरी चक्र

लिकीलिकी, भांगराचें वक्र...

 

कोट्यांनी कोसां वयल्यांक

साता समद्रां पेल्यांक

उजवाड दीत

जीण दीत मोग दीत

मोगा आशेर

आपले वरीच

आपलेय भोंवतणी

गिरगिरत दवरीत...

 

मात

लागशिल्ल्यांचो

एका खिणांत

पुरायेन कडोवन

धुंवर करपी

अशें हें चक्र

हूं वा चूं करिनासतना

मात पसून...कर्रss..कूर्रss

धर्रss..धूर्रss

करिनासतना

 

खट्ट वा खूट्ट...फट्ट वा फुट्ट

लेगीत करिनासतना

एक सारकें

रातदीस घुंवता बावडें

चक्राचें व्हडें गा

सुर्याचें व्हडें.

 

भोंवता

आपल्या चक्राचे

गळिल्ले आंस सोदीत?

तुट्टिल्ले ब्रेक सोदीत?

काय चक्र पालोवपाचो

शेणिल्लो स्वीच सोदीत?

घुंवता

 

शिणिल्ल्या शिडाक

मायेचो वाव सोदीत?

...मळबा बुडिल्लो

बंदराचो गांव सोदीत?

...कडिल्ल्या नांगराक

न झडपी दोरी सोदीत?

काय, रातभर काळोख...

आनी परतेंय

दीसभर, उजवाड सोदीत?

 

शिरी शिरी, शिरी शिरी

पेंवता बावडें

सुर्याचें व्हडें गा

सुर्याचें व्हडें.

 

कितलेंय घुंव घुंव

घुंवयत रावत

 

तरीय, आसा तशेंच

आसा थंयच पावता

अशें हें व्हडें

अजापा कुवाडें

 

उजवाडाचें एक पोंत

काळखाचें दुसरें पोंत

उजवाडा फुडें

 

चल चल चल

तरीय, चलत तितलें थोडें गा

सुर्याचें व्हडें

हें सुर्याचें व्हडें...

वाजता तुजें बीन – बाकीबाब बोरकार

वाजता तुजें बीन

ताचेर चीज नवनवी

 

भायर भितर सूर तुजो

केन्ना पावस केन्ना उजो

भिजतां भिजतां लीन हांव

हुलपतना दीन

 

गायशी मेघ गायशी दीप

तितलो तितलो तूं समीप

तांचे वरवीं फुलत झडत

वाडटा म्हजी जीण

 

तुजे कृपे ना रे तुळा

अम्रताचें शिपणें मुळा

ओंपलो जल्म तरीय तुजें

सोंपचें ना रे रीण

अवकाशाच्या घुमटांतल्यान – पांडुरंग भांगी

अवकाशाच्या घुमटांतल्यान

जेन्ना उतराण वारो सोंशेता

तेन्ना तडीर

दशावतारी खेळ भोगीत

भोगत्रयाच्या विळख्या विळख्यांतल्यान

तापत्रय सोंशिल्लो प्राण

दरवट्याच्या हुंबर्‍यार

उन्मनावस्थेंत निर्वाण सादीत

मूळ रुपाक वचपाक प्रस्तान दवरता

 

ह्या वेळार

दिशांचीं बंधनां तोडीत

परम सुखांत सुखावल्ली कूड

जेन्ना दरवट्यार मारता

तेन्ना तो सदांकाळ धांपिल्लो दरवटो

मातसोसो किलकिलो जाता

आनी कुडीचो चंदना रूख

उजवाडाचे दिवटेर

कापराची वात जावन परजळटा

मोगाचो उगडास – दिनकर देसाय

लिकलिकी दोळे, तुळतुळी पोले

केंसच काळें मुदयाळे

केंसच काळे कुरवाळे मोगा

ताचेर कळे मोगरेचे

 

ओंठांचो रंग पळोवन दंग

मनच गुंग म्हगेलें

मनच गुंग म्हगेलें मोगा

आंगाचो रंग नारिंग

 

सुंदर नाक भारी नाजूक

पळोवन सूख दोळ्यांत

पळोवन सूख दोळ्यांक मोगा

न्हिवली प्रितीची भूक

 

दांतांचो सर कुंदाचो हार

मानेर भार केंसांचो

मानेर भार केंसांचो मोगा

कपल गो तें विशाल

 

तुगेली दृश्टी अमृत वृश्टी

म्हगेली सृश्टी प्रितीची मोगा

म्हगेली सृश्टी प्रितीची मोगा

जाली जिवाची संतुश्टी

 

म्हगेलें मन तुज्यांत लीन

तूं गेलें सोडून हें जग

तूं गेलें सोडून हें जग मोगा

म्हाका दवरून दगदग

काळीज फातर करचे दीस आयल्यात - जे. बी. मोरायश

काळीज फातर करचे दीस आयल्यात!

लोणया सारकें मन हांगा चलना!

जिणेचें वादळ वाडत वता.

नित्राणीं, अस्कत, नेणटीं मनां

वार्‍याच्या झोडाक आपटतात, शेंवटतात

नास जातात पुरतीं.

कोमल मनां दयाळ काळजां

मोगाचे सावळेंत किरलोन

पालेवन, फांटेवन जिणेचे वाटेर

आपलीच दिशा सोदून चलतना

संवसाराच्या निश्ठूर खर वतांत

बावून वतना

हांगासर जाय त्या वताचे दाव सोंसचे

खडप! न्हय ती बारीक

कोमल वाल, पावसाच्या मुसळा धारेक आपटून

वार्‍याचे हुयेलीक कांपून

आपल्या पांयार उबी रावची

सकत नासता जीणभर चडपडची.

सदां सकाळीं दैनिकांतल्या

खबरांचो भालिये आघात!

थंय अमानूश खुनियो!

हांगा भिकर दंगे!

थंयसर बॉ फुटले!

हांगा पिस्तुलान मारले!

रेल अपघात! विमान अपघात!

बोट बुडली! परक्यांचो घात!

हांगा व्हाळटात जायत्य न्हंयो

हजार दिशांनी

व्हळटात तातूंत रगतां नेणटीं

बुडोवन आमची पातकां

मनसां वयर मनसांची!

येदोळ व्हळ्ळ्या रक्तांत

करोडों पातकां धुंवून व्हेलीं!

तरी तीं वाडटात चडटात.

शीम नाशिल्लें आकास तें

थळ नाशिल्लो दर्यो तो

काळीज फातर करच दीस आयल्यात

लोणया सारकें मन हांगा चलना!

जागी जाल्या गोंयची सासाय – बाकीबाब बोरकार

जागी जाल्या गोंयची सासाय

येतलो भार, येतलो भार

धोल ताशे बडय बडय

मार शेंसार, मार शेंसार

 

आसूं कोणय तरंग घेवन

सकाळ पसून दिग्ग उबो

न्हावन धुंवन सवळें न्हेसून

गंधाचो लावन तिबो

कळना कशें उपरासून

खंयचे वाटेन येत ल्हार

धोल ताशे बडय बडय

मार शेंसार, मार शेंसार

 

नांवान व्हडलो म्हाल देसाय

गांवान केला जरी मुखार

सासाय आंगांत आयले बगर

तरंग तोलीत कोण खांदार?

कोणाचेर येवचो भार,

 

हुस्को नाका, धर रे थार

धोल ताशे बडय बडय

मार शेंसार, मार शेंसार

नेम ना रे केन्ना कोण

कुदत कसो जावन बळी

घाडी, भगत, गुरव, गोंसाय,

देवळी, ठवय, मेस्त, मुळी

गोंयची सासाय भेटत जाका

ताचेर भार, ताचेर भार

धोल ताशे बडय, बडय

मार शेंसार, मार शेंसार

 

मनान पसून जे न्हाल्यात

उपासांनी बांदून पोट

वर्सासंकिंनी मोनेच मोने

आपल्या हातान शिवून ओंठ

तांचे वेग, तांचे जाळ

येतली आतां तांकां धार

धोल ताशे बडय, बडय

मार शेंसार, मार शेंसार

 

तांतलो एक मस्तो, हटी

झोंबून तरंग घेतलो धांव

माळून जावन फाटयां ताच्या

ओडत वतलो सगलो गांव

आसत गावडो, आसत सुदीर

आसत कुणबी,आसत म्हार

भार येतर तोच देव

मार शेंसार, मार शेंसार

 

खुबलो तसो बेतकाठेक

तो कसोच रावचो ना

पुरतो झाडो घेतले बगर

बिबूत कोणाक लावचो ना

पातकाचें भरूंक माप

उस्तितलो सगली वार

उकत्यो जातल्यो फटाफटी

मार शेंसार, मार शेंसार

 

सत आतां आठूय दिको

जोगूल जावन पेट्टलें

आनी लटीक सगल्या आंगार

खोरेज जावन फुट्टलें

घरचीं पिशीं, भायलीं भुतां

खिणांत जातलीं थंडगार

भार तीर्थ शिंवरतलो

मार शेंसार, मार शेंसार

 

कोण जाणा केन्ना कशी

जाल्ली कोलू, तुजीच कूड

अकस्मात घेवन पेट

उजवाडाची जायत चूड

जागी जाल्या गोंयची सासाय

तुजेर लेगीत येत भार

जावं कितेंय, जावं कशेंय

मार शेंसार, मार शेंसार