Saturday, July 18, 2020

स्त्राप – पुंडलीक नायक

तुज्या धनाच्या पोशांत

म्हजी तट्टली आस

सुवार्थाचो स्त्राप

जिणे म्हजे...

खिणा धन्य जाली दिठी

अशी ब्रम्हांडाक मिठी

उगड मूठ धांपले दोळे

जल्म जल्माचे दुवाळे

पर्ती रखरखुंदी तळी

आतां फुटूं दी रे झोळी...


विनंती – पी. एन. शिवानंद शणै

यो यो यो; येवन

ह्या गांवाक राख

मनीस मनशांक

साबाव जिवेशी मारता

आलतांत-पेलतांत लोकटों काण

भुरग्यांक सांतेंत विकून

आवसूच दवरता!

भूक,भूक,भूक म्हूण सांगून

मान विकून खातात,

गुरबीण जातात, बाळांत जातात

चेरडुबाळांक विकून खातात.

देवळांतुल्यो दिवल्यो

फारनू व्हरतात

देवालें पेजेंत

फातर घालतात

यो यो यो; येवन

ह्या गांवाक राख;येवन

ह्या कुळाक राख;ह्या

कुळाव्यांक राख!


ट्रेपीझ – सु. म. तडकोड

आनी ह्यो ताळयो...

कित्याक काय, दिल्ले दुडू भरले देखून?

हांवें दुळी घेतली,

हांवे सुरयो तोपून घेतल्यो;

म्हज्या रसरशीत रगताक आशेल्ले हे

भोव बरे दिसतात सुंसंस्कृत!

घडये नाशिल्लें कांयच हातूंत भंयदिणें

जाल्यार मेजतले आशिल्ले ते दुडू?

भर मध्यानीच्या कडार म्हज्या रक्ताचो हुंवार

आनी म्हज्यो लुसलुशीत मांड्यो पळोवंक

हांवेंच ताका आपयिल्ले काय?

म्हाका खर्‍यांनीच आंवडेता हो गजर?

की नितळ काळखांत रिगिल्ली नदर?

 

म्हजे घाय, हुमकळिल्ले पांय

उबोवन दवरिल्ली म्हजी कचकचीत कूड

म्हजें साळीक नी पालवांत न्हिदिल्लें मर्ण

आतां सगळेंच सुटावें जालें

चोंयदिकांनी पातळूंक लागल्यात

हीं सवणीं रंगदिवणीं...

आतां नात ते इंगळे रिंगमास्टराले

आनी ना तो मातये-तळ

आतां ना ती देग अंदल्ली केन्ना सावन

आनी नात त्यो वेंगो चरचरीत नदरेन मारिल्ल्यो

लुसलुशीत आंगां –प्रत्यंगांक

 

साबार संवसार हुपून येतकच

आतां ह्यो ताळ्यो

कित्याक काय?

कित्याक काय?


कागदाचीं व्हडीं – अरूण साखरदांडे

भाव गेले भयणी गेल्यो

यादींच्यो रोयणी गेल्यो

सोबीत सपनां राती गेल्यो

देवा फुडल्यो वाती गेल्यो

 

धोंपर फुटत खेळप गेलें

एकामेकां फाटल्यान धांवप गेलें

रडटां रडटां हांसप गेलें

हांसता हांसता रडप गेलें

 

खंय गेली कागदाचीं

उदकांतली व्हडीं?

आमी आतां उस्तितात

एकामेकांची मडीं

 

दारां आनी जनेलांच्यो

जाल्यो आतां वणटी

गर्भकुडींत पालवली

एकूच एक पणटी

 

एकाचीं शाणेपणां

दुसर्‍याचीं पिशेंपणां

कोणें तरी घराचीं

खणलीं रे सोंपणां

 

घरा फुडलो हुमटलो

पार्दिकाचो रूख

दाव्या दोळ्यान पळोवं नजो

उजव्या दोळ्यांतलें सूख

 

आतां एकामेकांचो

कोणाक ना हुसको

म्हज्यो घराक आतां

हांव जालां परको


अक्षरां! गोरवां कशीं! – पुंडलीक नायक

हांवें खूब तेपान,

हय, बर्‍याच वर्सांनी

अक्षरांक उलो मारलो.

 

ती धांवून आयलीं.

धडपडत,आडखळत,

आंगा वयली मरगळ झाडीत

 

हांवें म्हणलें, अशीं न्हय.

पयलीं कशीं येतालीं?

गोरवां जावन, हांबेत, शेंपड्यो उबयत,

किरयत, तशीं येयात.

 

उतरांच ती!

उलोवपाक फाटीं रावतात?

म्हणपाक लागलीं,

तूं पयली राखणो जा.


जिवीत – तोमाजीन कार्दोज

एक उदकाचो थेंबो,

जितलो सूर्य उदेता

तितलो तो चकमकता,

पाचव्या, तांबड्या, बी

रंगांनी लिकलिकता.

पूण कटा!

जितलो वेळ सरता

तितलो तो वाफ जावन वेता,

संवसाराक नाच जाता.

 

एक बागेंतले फूल,

जितलें फुलता

जितलें तें रसरसता,

परमळ आनी स्वरुपायेन

सगल्यांक भुलगायता.

पूण कटा!

जितले दीस बावता,

संवसाराक काबार जाता.

 

एक मनीस

जितलो वाडटा

तितलो तो नावाडटा,

जाणवाय आनी गिन्यानान

समस्तांक दिपकायता.

पूण कटा!

जितलीं वर्सां बालांडटात

तितलो तो जाणटो जाता,

संवसाराक अंतरता

 

पूण...

बर्‍यो करण्यो आदारल्यार

सासणाक अमर उरता.

 


बोंगे दोळे – तुकाराम रामा शेट

गुडूप काळखी दर्या कांठार हांव

हांवें देखलें

बोंगे दोळे विश्वंभराचे

पयस दर्या मळबा कांठार

कितें मागूं?

हांव पळयतूच रावलों

फांतोडेर, म्हज्या साळका पोशांत

उजवाडाचे दोळे


आबोलेच्या ओठांत - शंकर रामाणी

आबोलेच्या ओठांत तुज्या अमृताची जाप रसमाच्या काळ्या केसांत मनांतलें गे पाप ? शेरवडाचें पान तशें गोरेंच तुजें आंग दोळ्यांतल्या गे मळबाचो...